Een zwangerschap duurt gemiddeld veertig weken, en die weken zijn onderverdeeld in drie fasen: het eerste, tweede en derde trimester. Elk trimester duurt ongeveer dertien weken en brengt zijn eigen veranderingen met zich mee. Voor de moeder verandert er veel in haar lichaam, en ondertussen groeit er een heel klein mensje dat elke week een stap verder komt. Weten wat je per fase kunt verwachten, helpt je om de zwangerschap beter te begrijpen en je er beter op voor te bereiden.
De eerste fase: vermoeid en misselijk, maar zoveel gebeurt er al
De eerste drie maanden zijn voor veel vrouwen de zwaarste. Het lichaam past zich razendsnel aan de zwangerschap aan, wat zorgt voor vermoeidheid, gevoelige borsten en misselijkheid. Dat laatste wordt ook wel ochtendmisselijkheid genoemd, al kan het de hele dag aanhouden. Terwijl de moeder zich misschien nog niet eens zwanger voelt, speelt zich van alles af in de baarmoeder. Al in de eerste weken begint het hartje van de baby te kloppen. Rond week twaalf zijn de meeste organen al aangelegd. De baby is dan nog geen vier centimeter groot, maar heeft al herkenbare lichaamsdelen. Veel stellen wachten tot na de eerste twaalf weken om de zwangerschap te vertellen, omdat het risico op een miskraam in deze periode het grootst is.
Het tweede trimester: de buik groeit en de baby beweegt
Veel vrouwen voelen zich in de tweede fase van de zwangerschap een stuk beter. De misselijkheid neemt vaak af en de vermoeidheid vermindert. Ondertussen groeit de baby in hoog tempo. Aan het begin van deze fase is hij of zij nog geen zeven centimeter, aan het einde al meer dan vijfendertig centimeter. Ook het gewicht neemt flink toe: van zo’n vijfentwintig gram naar meer dan achthonderd gram. Rond week achttien tot twintig voelen veel vrouwen voor het eerst de bewegingen van hun baby. Dat begint als een zacht gefladder, maar wordt later duidelijker. In deze periode wordt ook de twintigwekenecho gemaakt. Daarbij bekijkt een echoscopist of alles goed ontwikkelt en of er aanwijzingen zijn voor afwijkingen. Wie het wil weten, kan in deze fase ook het geslacht van de baby te horen krijgen.
De derde fase: het lichaam bereidt zich voor op de bevalling
In de laatste maanden van de zwangerschap neemt de buik steeds meer ruimte in. De baby draait zich in veel gevallen met het hoofd naar beneden, klaar om geboren te worden. Het lichaam van de moeder bereidt zich voor op de bevalling: de baarmoederhals wordt zachter en de bekkenbodem wordt losser. Veel vrouwen ervaren in deze periode rugpijn, slaapproblemen en kortademigheid doordat de baby tegen de longen duwt. De baby groeit door tot gemiddeld zo’n vijftig centimeter en drie tot vier kilogram. Rond week zevenendertig heet de zwangerschap a terme, wat betekent dat de baby op elk moment geboren kan worden. Weken veertig of later is ook heel normaal: pas na week tweeënveertig wordt gesproken van een langdurige zwangerschap.
Controles en begeleiding tijdens de zwangerschap
Gedurende de hele zwangerschap zijn er regelmatige controles bij de verloskundige of gynaecoloog. In het begin zijn die controles gericht op het vaststellen van de zwangerschap en het berekenen van de uitgerekende datum. Later wordt gekeken naar de groei van de baby, de bloeddruk van de moeder en andere gezondheidswaarden. Naast de twintigwekenecho is er ook de combinatietest in het eerste deel van de zwangerschap. Die test geeft informatie over de kans op een aandoening zoals het syndroom van Down. Deelname is vrijwillig. In de derde fase nemen de controles in frequentie toe. De verloskundige voelt dan ook of de baby al goed in de bekkenligging ligt. Voor vrouwen met een medische aandoening of een eerdere ingewikkelde bevalling verloopt de begeleiding soms anders en is er vaker contact met het ziekenhuis.
Veelgestelde vragen
Wanneer begint en eindigt elk deel van de zwangerschap?
De zwangerschap bestaat uit drie delen. Het eerste deel loopt van week één tot en met week dertien. Het tweede deel loopt van week veertien tot en met week zesentwintig. Het derde deel begint in week zevenentwintig en eindigt bij de bevalling, gemiddeld rond week veertig.
Wanneer voel je voor het eerst de bewegingen van je baby?
De meeste vrouwen voelen hun baby voor het eerst bewegen tussen week achttien en week twintig. Bij een eerste zwangerschap kan dat soms iets later zijn, rond week twintig tot tweeëntwintig. Het begint als een licht gefladder en wordt later steviger.
Wat is de twintigwekenecho precies?
De twintigwekenecho is een standaard echo die rond week twintig wordt gemaakt. Een echoscopist bekijkt dan of de organen en het lichaam van de baby goed zijn aangelegd. Ook worden de hoeveelheid vruchtwater en de ligging van de placenta bekeken. Ouders kunnen er ook voor kiezen om het geslacht te laten zien.
Is het normaal om je in het begin nauwelijks zwanger te voelen?
Ja, dat is heel normaal. Niet elke vrouw heeft last van misselijkheid of vermoeidheid. Sommigen merken in de vroege weken weinig tot niets. Dat zegt niets over hoe de zwangerschap verloopt. Pas later, als de buik groeit en de baby beweegt, wordt de zwangerschap voor veel vrouwen tastbaarder.
